از صف انتظار خبری نیست

 بازرسي مسافران و بار همراه  آنان درفرودگاه يكي از دردسرهايي است كه مسافران مجبورند آن را تحمل كنند و با  مشكلات و صف هاي طولاني كنار بيايند ولي بعضي از شركت هاي هواپيمايي با همكاري دست اندركاران فرودگاه ها به راه حل های خوبی دست يافته اند.

بهترين و خوشايندترين تجربه اي كه مسافران مي توانند به هنگام گذشتن از نقطه بازرسي داشته باشند، نبود نگراني از به همراه داشتن بيش از يكصد ميلي ليتر مايعات، كمربند فلزي، خارج كردن  لپ تاپ از كيف و غیره است. در حال حاضر پژوهش هاي گسترده اي درباره بازرسي نامحسوس مسافران در ترمينال هاي فرودگاه ها صورت مي گيرد. به عبارتي مسافران ندانند چه زمان از نقطه بازرسي  گذشته اند. در حقيقت همان زماني كه مسافران از راهرو ارتباطي مي گذرند تا خود را به خروجي سوار شدن به هواپيما برسانند از نقطه بازرسي نيز مي گذرند. دستگاه بازرسي كه در نقطه اي نامحسوس نصب شده است با مقايسه حرارت بدن مسافران و اشياي همراهشان آنها را شناسايي مي كند و در صورتي كه شيئي مورد نظر جزو اشياي ممنوعه یا مشكوك باشد،  هشدار مي دهد. بازرسان نيز در مكاني دور از چشم مسافران در نمايشگرهاي خود مسافران را تحت نظر دارند. به اين ترتيب صف هاي طولاني بازرسي حذف خواهد شد.

فناوري تلفن همراه نيز در زمينه بازرسي فرودگاه كارساز است. مسافران مي توانند از طريق تلفن همراه خود زماني را كه مايلند از بازرسي بگذرند، مشخص كنند. در صورتي كه زمان مشخص شده به وسيله مسافر امكان پذير باشد، تاييد آن به وسيله پيامك به مسافر اطلاع داده مي شود. پانزده دقيقه پيش از فرا رسيدن زمان مورد نظر، هشدار ديگري به مسافر پيامك مي شود. اگر زمان تعيين شده ميسر نباشد سامانه خودكار زمان جديد را به مسافر پيامك مي كند تا مسافر در آن زمان در نقطه بازرسي حاضر باشد.

اكنون اين سامانه در فرودگاه مونترآل كانادا اجرا مي شود. به زودي شاهد راه اندازي نسل تازه سامانه هاي بازرسي مسافران در فرودگاه ها خواهيم بود. سامانه رديابي حرارت بدن مسافران و مقايسه آن با حرارت اشياي ممنوعه آلفا 3 نام دارد كه با اجرايي شدن آن، سامانه مي تواند در ساعت 400 نفر را به راحتي بازرسي نمايد. به اين ترتيب از تعداد كاركنان بازرسي در سالن مسافران نيز كاسته مي شود. به عبارت ديگر اين بازرسان به جاي اينكه در كنار مسافران حضور داشته باشند به صورت نامحسوس به كار خود ادامه می دهند و مسافران نيز بدون صرف وقت در صف هاي بازرسي به صورت نامحسوس و بازدهي بيشتري بازرسي می شوند . 

ارزشهای حیاتی تجهیزات کیترینگ

اسپايس بر گرفته از پنج حرف واژه انگليسي به معني "تجهيزات كيترينگ نوآورانه فضا" است.  اين تجهيزات اول بار در دهه 1970 براي نخستين هواپيماهاي پهن پيكر ساخته شدند.

كارخانه هواپيماسازي ايرباس در اين خصوص مي گويد : با این تجهیزات، آشپرخانه هواپيما كوچكتر، سبك تر و کاراتر خواهد بود. محاسبه ايرباس نشان مي دهد وزن يك هواپيماي پهن پيكر با ظرفيت 250 تا 300 مسافر، نزديك به 400 تا 600 كيلوگرم كمتر خواهد شد. كاهش وزن در ايرباس 380 به يك تن خواهد رسيد. با توجه به كاهش وزن و  صرفه جويي در فضا مي توان به جاي تجهيزات كيترينگ  صندلی قرار داد.

نكته مهم

شركت هاي هواپيمايي هميشه سعي كرده اند تا زمان توقف هواپيما براي نظافت، شارژ و تخليه كيترينگ را كاهش دهند. به همين دليل ايرباس با استفاده از يك هواپیمای ايرباس 330 و صندلي هاي  معمولي ، تاثير طراحي گالی هواپيما بر زمان آماده سازي هواپيما براي پرواز بعدي را آزمايش کرد. چند شركت سازنده تجهيزات كيترينگ  و شركت هايي كه خدمات كيترينگ  ارايه مي كنند در اين آزمايش شركت داشتند.

بارگيري وسايل كيترينگ از انتهاي هواپيما نقش مهمي در زمان آماده سازي هواپيما دارد. به همين دليل يك گالي كامل در كنار درب شماره 4 هواپيما نصب كردند تا زمان بارگيري و آماده سازي هواپيما را محاسبه كنند. در حال حاضر همه چرخ دستي ها بايد به صورت جداگانه جابجا و به هواپيما منتقل شوند ولي با اجراي طرح اسپايس كه تنها جعبه ها منتقل مي شوند، لزومي به اين كار نيست. در اين آزمايش ها انواع  گوناگون طرح ها و چيدمان ها آزمايش شدند تا كمترين  زمان براي بارگيري اندازه گیری شود. هدف اصلي از انجام اين آزمايش ها دست يافتن به معيار زماني بارگيري كيترينگ است. در حال حاضر شركت هاي هواپيمايي با توجه به نوع  كيترينگ و اقلام آن، زمان جداگانه را براي آماده سازي هواپيماهاي خود مشخص مي كنند.

يكي ديگر از شاخص های اين آزمايش ها ، ارايه خدمات در حين پرواز بود. براي همين منظور از تعدادی ميهماندار براي ارزيابي كيفيت ارايه  خدمات استفاده شد. ميهمانداران اظهار كردند كه با تجهيزات كيترينگ اسپايس ارايه ای آسان تر صورت مي گيرد. نخست با استفاده از تجهيزات معمولی خدمات ارايه شد و سپس ميهمانداران به ارايه خدمات با استفاده از تجهيزات اسپايس در زمانی كوتاهتر پرداختند.

يكي ديگر از شاخص هاي اين آزمايش ها جداسازي زباله ها در حين پرواز است. جداسازي زباله ها با تجهيزات معمولی (استفاده از چرخ هاي دستي رایج) دشوارتر است، به همين دليل ناظران اين آزمايش ها در پي يافتن شيوه هاي مناسب و كارساز براي جداسازي زباله پروازها هستند. گفته مي شود كه تنها در فرودگاه هيترو لندن روزانه 70 تن زباله به محل دفن زباله منتقل مي شود. در صورت جداسازي غذا با اقلام بازيافتي در حين پرواز، پسماندهاي غذايي براي توليد انرژي به مركز سوزاندن زباله در فرودگاه منتقل مي شود.

براي جداسازي زباله ها از كيسه  هاي مشخصي استفاده مي شود . هر كدام از اقلام بازيافتي در كيسه هاي رنگي خاصي ريخته مي شود. جاسازي اين كيسه ها در تجهيزات كيترينگ اسپايس خيلي سريعتر و ساده تر است. چرخ دستي تاشو از بالا باز مي شود و ميهمانداران به راحتي مي توانند كيسه را در آن قرار دهند.

ادغام و هماهنگي

معرفي و ارايه استاندارد جديد تجهيزات كيترينگ مي تواند مشكلاتي را در حين ادغام اين تغييرات به دنبال داشته باشد. به ويژه زماني كه هواپيماي مورد نظر با هواپيماي ديگري عوض شود.

بررسي ها نشان مي دهد كه 55 درصد شركت هاي هواپيمايي اروپا و امريكايي شمالي بيش از يك نوع گالی در ناوگان خود دارند، به عبارت ديگر بعضي از هواپيماها به سامانه معمولی و بعضي ديگر به سامانه اسپايس مجهزند. البته در سامانه معمولی انعطاف پذيري لازم براي استفاده از چرخ دستي هاي مختلف وجود دارد.

شركت هاي هواپيمايي كه از دو استاندارد مختلف سامانه كيترينگ استفاده مي كنند، در 4/0 درصد موارد مجبور مي شوند هواپيما ها را جايگزين يكديگر كنند. اگر هواپيماهاي جايگزين شده از يك نوع باشند اشكالي پيش نمي آيد ولي در بعضي از موارد شركت مجبور مي شودبنا به دلايلي هواپيما را با تایپ ديگري جايگزين کند كه در اين صورت اگر يكي از هواپيماها داراي تجهيزات اسپايس باشد، مشكلاتي بروز خواهد كرد.

در صورتي كه هواپيماي جايگزين شده داراي تجهيزات اسپايس باشد، بايد همه اقلام كيترينگ دوباره چيده شود. همين مسئله باعث 3 ساعت تاخير و هزينه اي نزديك به 60 هزار دلار خواهد شد. آمار ايرباس نشان مي دهد كه هر هواپيماي پهن پيكر تنها يك بار در سال با چنين مشكلي روبرو خواهد شد ولي استفاده از سامانه تجهيزات كيترينگ اسپايس مزاياي بسياري در بردارد كه حتي با وجود مواردي كه در بالا ذكر شد، باز هم مي تواند توجيه اقتصادي قابل قبولي داشته باشد.

كاهش وزن هواپيما، كاهش مصرف سوخت و افزودن صندلي هاي بيشتر در فضايي كه قبلا براي جا دادن تجهيزات كيترينگ معمولي اختصاص يافته بود ده برابر هزينه ناشي از تاخيري كه ذكر شد، صرفه جويي اقتصادي براي شركت خواهد داشت.

در حال حاضر بسياري از شركت هاي هواپيمايي اظهار مي دارند در مقايسه با هزينه اي  كه بايد براي تعويض تجهيزات كيترينگ صرف كنند، هزينه تاخيرهاي ناشي از جايگزين كردن هواپيما با هواپيماي ديگري كه تجهيزات يكساني ندارد ناچيز  مي باشد. به همين دليل حتي زماني كه دو شركت با يكديگر ادغام مي شوند، هيچ گونه يكسان سازي در تجهيزات كيترينگ صورت نمي گيرد ولي اگر هزينه يكسان سازي يك بار صورت گيرد، مشكلات و دردسرهاي فراواني را از سر راه حذف خواهد كرد. البته اين مسئله، علاوه بر كاهش هزينه هاي بعدي خواهدبود.

كاهش دردسر

مزاياي مجهز كردن هواپيماها  به سامانه هاي جديد تجهيزات كيترينگ فراتر از كاهش وزن و صرفه جويي در فضا مي باشد. آسيب ديدگي در گالی هواپيما، بيشترين درصد آسيب ديدگي درحين كار براي ميهمانداران را در بر دارد. با استفاده از ميز انتقال اسپايس ديگر احتياجي به بلند كردن چرخ هاي دستي نيست. در اين صورت از آسيب ديدگي ناشي از آزاد كردن چرخ هاي دستي كه به صورت عمودي گير كرده اند خبري نخواهد بود.

يكي ديگر از مزاياي سامانه اسپايس، كاهش فعاليت ميهمانداران است. در سامانه تجهيزات اسپايس، ميهمانداران مجبور نيستند بطري هاي نوشيدني ها را از بسته بندي خارج و در كشو و سپس روي چرخ دستي قرار دهند.

يكي از ناظران اين آزمايش ها مي گويد زماني كه هواپيما به ارتفاع مناسب مي رسد، ميهمانداران از صندلي خود بلند مي شوند و به محل آماده سازي كيترينگ مي روند. سپس پرده ها بسته مي شود و سر و صداي زيادي مانند باز و بسته شدن درب كشو و حركت تجهيزات به گوش مي رسد.  پس از 10 الي 15 دقيقه ميهمانداران به همراه چرخ دستي هاي خود از پشت پرده بيرون مي آيند ولي با وجود اسپايس احتياجي به اين همه جنب و جوش نيست. زيرا همه چيز به وسيله  مسئول كيترينگ در جعبه ها  چيده و آمده شده است. كافي است تا ميهماندار جعبه را روي چرخ دستي ويژه قرار دهد و براه بيفتد. حتي در شركت هايي كه بليت هاي ارزان قيمت مي فروشند، ميهمانداران در حين پرواز زمان بيشتري براي فروش اقلام ارايه شده مانند غذا و نوشيدني خواهند داشت. 

اختلاف فرهنگي در محيط كار

فرهنگ ها تاثير زيادي بر رفتار کارکنان و انتظارات شركت دارد. هنگام اجرا كردن روش هاي جاري ، تفاوت فرهنگي بين کارکنان باید در نظر گرفته شود.

بعضي از شركت هاي هوايي، سامانه مديريت ايمني را كه در كشور توسعه يافته ای اعمال مي شود بدون توجه به تفاوت های فرهنگی در کشور خود اعمال می کنند.

برخوردها و تداخل ها در فرهنگ هاي ملي در چند سانحه هوايي به خوبی آشكار بوده است. مانند سقوط هواپيماي بوئينگ 707 شركت هواپيمايي آويانكا از كلمبيا در نيويورك كه در 25 ژانويه 1990 روي داد. در حالي كه هواپيما در منطقه ايستايي دور مي زد و منتظر فرود در فرودگاه نيويورك بود، سوخت آن به پايان رسيد و هواپيما سقوط كرد. از ميان 158 سرنشين هواپيما 73 نفر جان خود را از دست دادند.

شوراي بررسي سوانح ايالات متحده در گزارش خود اعلام كرده كه خلبانان نتوانستند وضعيت سوخت هواپيما را به خوبي مديريت كنند و پيش از اينكه  سوخت هواپيما به پايان رسد وضعيت خود را به مراقبت پرواز اعلام نكردند. در ضمن ارتباط موثري بين خلبانان پرواز وجود نداشت، زيرا خلبان پرواز متوجه مكالمات راديويي كمك خلبان با مراقبت پرواز نمي شد و در نتيجه نتوانست خودش وضعيت اضطراري اعلام كند. در فرهنگ رايج كشور كلمبيا مردم عادت ندارند تا از كسي كه احساس مي كنند از نظر اجتماعي و كاري بالاتر از خودشان هست، سرپيچي كنند. در اين مورد خاص هم كمك خلبان، مراقبت پرواز را مقام بالاتر مي دانست و نتوانست از دستور العمل او سرپيچي كند. خلبان پرواز هم به خاطر ضعف زبان انگليسي متوجه مكالمات نمي شد.

شوراي بررسي سوانح از مورد مشابهي درسانحه بوئينگ 777 شركت ايژيانا ايرلاینز نیز یاد می کند كه در 6 جولاي 2013 هنگام نشستن در فرودگاه سانفرانسيسكو به موج شكن برخورد كرد. در اين سانحه 3 نفر كشته و 49 سرنشين ديگر به شدت زخمي شدند. در گزارش نهايي آمده كه خلبان پرواز تحت آموزش بود. خلبان ديگر كه معلم خلبان بود و بركار خلبان پرواز نظارت مي كرد، نتوانست ارتباط خوبي با وی برقرار كند، زيرا هركدام از آنها تصور مي كرد كه ديگري بايد نسبت به انصراف از نشستن تصميم گيري كند. به احتمال زياد تفاوت بين تصميم گيرنده نهايي در كاكپيت عامل بروز اين سانحه بوده است. در فرهنگ كره، رعايت ارشديت و اختلاف سن نقش بسيار مهمي در اجراي دستورات دارد. در صورتي كه چنين چيزي درفرهنگ ايالات متحده يا كانادا مفهومي ندارد. به عبارت ديگر، در فرهنگ كره كسي كه كوچكتر است به خودش اجازه نمي دهد تا اشتباه كسي را كه از او بزرگتر است گوشزد كند.

به خاطر نبود تمايل نسبت به پرسش از مقام بالاتر در بعضي از فرهنگ ها، شركت هايي كه خلبانان خارجي با زمينه هاي مختلف فرهنگي استخدام مي كنند، بايد به اين نكته ها توجه  داشته باشند.

اولويت هاي فرهنگي

ابتدا بايد تفاوت هاي فرهنگي را كه درفرهنگ هاي ديگر مفهوم خاصي دارند، درك كرد. بعضي از رفتارهاي فرهنگي كه مختص شخص به خصوصي نيست و بيشتر به ريشه هاي فرهنگي مربوط مي شود به شرح زير است :

- آيا فرهنگ ملي شخص بر پذيرش خطر يا دوري از خطر متمركز شده است. در گزارش بررسي هاي اجتماعي كه در سال 2012 به وسيله واحد روانشناسي پليس كانادا منتشر شد، خطر پذيري در ميان مليت هاي اتیوپي، نيكاراگوئه و ويتنامي ها بيشتر از سایر مليت ها و در ميان آلماني ها كمتر از ديگران است.

- آيا اشخاص براي انجام  دادن كار به روش ها و دستورالعمل هاي مدون شد ه يا غير رسمي (به صورت عرف) متكي هستند. بريتانيايي ها بيشتر به روش هاي غير رسمي يا سنتي متكي هستند درحالي كه فرانسوي ها بيش از ديگران به دستور العمل ها و نامه نگاري هاي اداري پايبندند.

- آيا جامعه رقابت بين اشخاص و شركت ها را تشويق مي كند. به عنوان نمونه در ايالات متحده رقابت بين كاركنان تشويق مي شود و براي كسي كه نوآوري و ابتكار داشته باشد پاداش داده مي شود. در بعضي از كشورهاي آسيايي از مجموعه گروه تقدير مي شود زيرا همه كاركنان یک مجموعه به حساب مي آيند.

- آيا كاركنان خود را جزيي از سازمانهايي مي دانند كه در آن كار مي كنند يا اينكه خود را با گروه شغلي و قشري از جامعه تخصصي كه در آن فعاليت دارند معرفي مي کنند.

اين تفاوت ها علاوه بر فرهنگ هاي گوناگون حتي در مناطق مختلف يك كشور نيز به چشم مي خورد. به عنوان نمونه خلباني كه در منطقه كالگاري، آلبرتا، كانادا پرواز مي كند. زماني كه به عمليات سكوهاي نفتي منتقل مي شود، با اختلاف آشكارفرهنگ كاري روبرو خواهد شد.

ابعاد فرهنگي

«گريت هافستد»، روانشناس اجتماعي، هلندي، فرهنگ هاي ملي را از شش بعد فرهنگي و تاثير آنها بر محل كار بررسي كرده است. نتيجه بررسي هاي اين پژوهش كه از 9400 خلبان مرد در 19 كشور نظر خواهي شد نشان مي دهد كه يافته هاي اين پژوهش را مي توان در محيط هواپيمايي مسافري به اجرا در آورد.

اولین بعد فرهنگی می گوید ، دركشورهايي كه فاصله قدرت و مقام اداري بسيار زياد است، مردم آن جامعه بدون اينكه توجيهي داشته باشند، هميشه قدرت مقام برتر  را مي پذيرند. در صورتي كه در جوامعي كه فاصله قدرت و مقام اداري كمتري وجود دارد، توزيع قدرت اداري بيشتري به چشم مي خورد و جامعه از دموكراسي بيشتري برخوردار است. براساس بررسي هاي «هافستد» كشورهايي كه بالاترين شاخص فاصله قدرتي را دارند شامل مالزي و كشورهاي عربي هستند. كشورهاي دانمارك و بريتانيا درپایين ترين شاخص فاصله قدرت اداري قرار دارند. به گفته «هافستد» . اشخاص منحصر به فردند و كنترل اجتماعي باعث مي شود تا اشخاص از محدوده عادي خود، پا فراتر نگذارند.

دومين بعد فرهنگي «فرد گرايي» است. يعني اشخاص در مقايسه با كل جامعه اي كه در آن به سر مي برند در پي حفظ منافع خود و اعضاي خانواده شان هستند. در جوامع فردگرا، بردست آوردها و حقوق فردي تاكيد می شود. انتظار مي رود كه مردم از حق خودشان دفاع كنند. درحالي كه در جوامع «گروه گرا» مردم عضوي از يك گروه منسجم و يكپارچه  به حساب مي آيند. كشورهاي استراليا و ايالات متحده داراي بالاترین شاخص فرد گرايي و كشورهاي سنگاپور و كره داراي پايين ترين شاخص فرد گرايي هستند.

سومين بعد فرهنگي جنسيت است. يعني جوامعي كه از ديدگاه سنتي به نقش جنسيت خاص (زن  يا مرد) درجامعه متكي اند. در كشورهايي كه به جنسيت مرد در جامعه متكي اند، ارزش هاي جامعه شامل رقابت، حاكميت ، ماده گرايي، جاه طلبي و قدرت مي شود در حالي كه در كشورهايي كه بر جنسيت زن تاكيد مي شود ارزشهاي جامعه بيشتر به برقراري روابط و شيوه هاي زندگي تاكيد مي كند. كشورهايي كه بالاترين شاخص تكيه به جنسيت مرد دارند، عبارتند از ژاپن و مكزيك و كشورهايي كه پايين ترين شاخص تكيه بر جمعيت مرد دارند، سوئد ودانمارك هستند. كشورهايي كه در بالاترين شاخص قرار گرفته اند، تفاوت بين جنسيت ها آشكارتر است و كشورهايي كه در پايين ترين سطح قرار گرفته اند، برابري اجتماعي بيشتري بين زن و مرد وجود دارد.

نامطمئن بودن - پيشگيري بعد چهارم فرهنگي است كه نشان مي دهد اعضاي جامعه تا چه حد در شرايط نامطمئن و ناشناخته احساس تهديد و خطر مي كنند. فرهنگ هايي كه بالاترين سطح نامطمئن بودن -  پيشگيري را دارند سعي مي كنند تا از بروز شرايط نامطمئن جلوگيري كنند، تغييرات را با احتياط اجرا نمايند و برنامه ريزي هايشان به صورت گام به گام باشد ولي فرهنگ هايي كه از لحاظ نامطمئن بودن - پيشگيري در سطح پايين تري قرار دارند. با اشتياق بيشتري تغييرات را مي پذيرند و افكار عملي تري دارند. اعضاي اين جوامع سعي مي كنند با اعمال قوانين كمتري به كارشان ادامه دهند. ژاپن و يونان در بالاترين سطح اين شاخص قرار دارند و سنگاپور و بريتانيا در پايين ترين سطح اين شاخص قرار دارند.

هماهنگي و سازگاري دراز مدت پنجمين بعد فرهنگي است كه سازگاري جامعه را نسبت به زمان و ارزشي كه به صبر و شكيبايي قايل مي شود بيان مي كند. جوامعي كه قايل به هماهنگي و سازگاري در دراز مدت هستند ، هميشه در پي تداوم كاري، صرفه جويي و توانايي لازم براي سازگاري درآينده هستند. در مقابل جوامعي كه در پي هماهنگي و سازگاري كوتاه مدت هستند بيشتر بين گذشته و حال در حركتند و به سنت ها و برآورده كردن  تعهدات اجتماعي خود توجه دارند. چين و هنك كنگ در بالاترين سطح، زامبيا و بريتانيا در پايين ترين سطح اين شاخص قرار دارند.

ششمين بعد فرهنگي «آزادي عمل» است و نشان مي دهد كه تا چه حد اعضاي جامعه تلاش دارند تا تمايلات و خواسته هاي لحظه اي خود را كنترل كنند. اعضاي جوامعي كه بر آزادي عمل تاكيد دارند. هميشه در پي برآورده كردن خواسته هاي خود و لذت بردن از لحظه هاي زندگي هستند. درحالي كه جوامع محدودتر بر اين باورند كه آزادي عمل در لذت جويي از زندگي بايد محدود و قانون مند شود. ايالات متحده و ژاپن در بالاترين و چين و ژاپن در پايين ترين سطح آزادي عمل قرار دارند.

ابعاد فرهنگي و سامانه مديريت ايمني

ابعاد فرهنگي از عوامل مهمي است كه مديران ايمني بايد در بكار گيري كاركنان از مليت هاي گوناگون و عمليات در كشورهاي مختلف در نظر بگيرند.

به عنوان نمونه، شركتي كه در استراليا فعاليت مي كند و شاخص فاصله قدرت آن 11 است و مي خواهد فعاليتش را در مكزيك گسترش دهد كه شاخص قدرت آن 81 است، بايد توجه خاصي به تفاوت فرهنگي داشته باشند.

مديران ايمني استراليا بر اين باورند كه تفاوت و نابرابري بين كاركنان بايد به كمترين حد ممكن كاهش يابد و در نتيجه سلسله مراتب طولاني مي تواند به اين نابرابري بيانجامد، در ضمن آنها باور دارند كه تفاوت مالي زيادي نبايد بين كاركنان  وجود داشته باشد و مديران بايد به اظهار نظرهاي زير دستان خود گوش دهند و از توانايي هاي آنان بهره مند شوند. در حالي كه همتاي مكزيكي مديران ايمني استراليايي باور دارند فاصله طبقاتي بايد وجود داشته باشد و تفاوت در آمد مالي بين كاركنان يك پديده بسيار معمول و پذيرفتي است. اين افراد هر آنچه را كه قرار است انجام دهند بايد به آنها گفته شود. از ديدگاه آنان يك مدير خوب مانند پدر خوب با قدرت كامل عمل مي كند.

در چنين شرايطي  به مدير ايمني استراليايي پيشنهاد مي شود با قدرت اجرايي و حاكميت بيشتري  عمل كند و در عين حال نسبت به مقامات و مديران بالاتر از خودش احترام بيشتري قايل شود و اختلاف سطح مديريتي را بپذيرد. به كساني كه زير دستش كار مي كنند با تحكم بيشتري رفتار كند. به ضرب العجل هاي زماني تاكيد كند و انتظار نداشته باشد كه زيردستان به صورت خود جوش كاري را آغاز كنند. زيرا به آنها بايد دستور داده شود تا كاري را انجام دهند.

اگر مديران ايمني آمريكايي با شاخص آزادي عمل 68 از 100 بخواهند در چين با شاخص  مشابه 24 از 100 كار كنند، بايد به تفاوت فرهنگي چيني ها آگاه باشند زيرا آمريكايي ها به آزادي عمل، گفتار و استفاده از هر لحظه زندگي خود معتقدند و چندان به فكر آينده اي كه هنوز  از راه نرسيده، نيستند. در حالي كه چيني ها به سلسله مراتب  اداري بسيار پايبندند و بدون چون و چرا دستورات ما فوق خود را اجرا مي كنند و بدون اجازه مافوق خود اظهار نظر نمي كنند . چيني ها معتقدند بايد صحبت كردن در مقابل بالا دست بسيار كنترل شده باشد و در مقابل او احساس قدرت ندارند و پذيرفتن قدرت بالا دست يك پديده معمول و عادي جامعه به شمار مي آيد.

اكنون مدير آمريكايي بايد درك كرده باشد كه با اجراي دستور العمل هاي شفاف و بي چون و چرا و بدون اينكه احتياجي به توجيه يا توضيح داشته باشد، كاركنان  چيني با  رضايت كامل به كار خود ادامه مي دهند. زيرا ايجاد يك فضاي آرام و دوستانه در جامعه اي كه به انضباط و محدوديت هاي اجتماعي كاري عادت دارد، نمي تواند باعث ارتقاي ايمني شود.  

بازرسی هواپیما به کمک پرتو نگاری

با افزايش روند اقدامات تروريستي در مکان‌های پر رفت‌وآمدی مانند ترمینال‌های اتوبوس‌رانی، مترو و فرودگاه اقدامات بازرسي اهميت بيشتري پیداکرده است. بازرسي  بدني و بازرسي وسايل همراه به‌وسیله دستگاه‌های پرتونگاری از مؤثرترین شیوه‌های بازرسي به شمار می‌آیند. سازندگان دستگاه‌های بازرسي و متصدیان حراست فرودگاه‌ها در تلاش‌اند تا با استفاده از آخرين فناوری‌های بازرسي  و شیوه‌های موجود و علاوه بر حفظ ايمني، به‌سرعت عمليات بازرسي نيز بيفزايند  ولي بااین‌وجود بازهم نقاط ضعفي وجود دارد كه اشخاص سودجو و فرصت‌طلب می‌توانند با بهره‌برداری از آن‌ها به هدف  خود دست پيدا كنند. يكي از اين نقطه‌های ضعف هواپيما است.

در بسياري از فرودگاه‌ها بازرسي هواپيما به‌وسیله كارشناسان و سگ‌های ويژه رديابي مواد مخدر صورت می‌گیرد ولي چگونه می‌توان  همه‌جاهای هواپيما را براي پيدا كردن اشياي ممنوعه‌ای كه ازلحاظ شكل، حجم و مواد آلي تشکیل‌دهنده متغير هستند جست‌وجو كرد ؟ چگونه می‌توان مسافران قاچاق را كه درجاهای كم دسترس پنهان‌شده‌اند يا مواد مخدري را كه خيلي ماهرانه جاسازی‌شده‌اند پيدا كرد ؟ يكي از راه‌حل‌های ارائه‌شده روبواسكن ايريا است

ام  بي تله كام

بيشتر دستگاه‌های بازرسي كه در فرودگاه‌ها به كار می‌رود به‌وسیله  تولیدکننده‌ها در كشورهاي ایالات‌متحده، آلمان، روسيه، چين و بريتانيا تأمین می‌شود ولي يك شركت  ديگر در روماني اقدام به اين كاركرده است. اين شركت كه ام بي تله كام نام دارد دستگاه جديدي به نام "روبواسكن ايريا" ساخته است كه در كمترين زمان می‌تواند هواپيمايي به بزرگي بوئينگ 747 را به‌طور كامل پرتونگاری كند. اين وسيله نخست براي كنترل مرزهاي شرقي روماني با اروپا ساخته‌شده بود كه براي كشف مواد مخدر، مواد منفجره و كالاهاي جاسازی‌شده در خودروها به كار می‌رفت.

اين شركت می‌گوید پس از 4 سال پژوهش و آزمایش‌های پی‌درپی توانسته است دستگاه پرتونگاري هواپيما را ارائه كند. دستگاه موردنظر با اين هدف ساخته‌شده تا بتواند آنچه را كه شركت «حفره‌های فني» می‌نامد بازرسي كند. منظور از حفره‌ها  يا فضاهاي فني، مکان‌هایی هستند كه بازرسان و سگ‌های مواد مخدر به‌راحتی نمی‌توانند به آن‌ها دسترسي پيدا كنند يا دسترسي به‌وسیله آن‌ها ناممكن است.

باندهاي بین‌المللی قاچاق همواره در پي جاسازي كالاهاي قاچاق خود درجاهای غیرقابل‌دسترسي بازرسان هستند. جاهايي مانند داخل بال و بدنه هواپيما كه تنها به‌وسیله كاركنان فني قابل‌دسترس است. سلاح، مواد منفجره، تسليحات، مدارك و مواد مخدر فراواني با قرار دادن در اين مکان‌ها جابجا می‌شوند. حال تصور كنيد كه يك مأمور بازرسي چگونه می‌تواند داخل بال بوئينگ 747 را كه تقريباً 5 متر از زمين فاصله دارد به‌وسیله سگ بازرسي كند.

اين دستگاه علاوه بر بازرسی‌های گمركي می‌تواند كاربردهاي ديگري درزمینهٔ هاي فني و نظامي داشته باشد. يكي ديگر از كاربردهاي كارساز اين دستگاه، در آشيانه شخصیت‌های مملكتي است. به‌این‌ترتیب كه پيش از هر پرواز وسيله پرنده را می‌توان به‌خوبی بازرسي كرد و از ايمني  آن اطمينان  حاصل کرد. زيرا وسيله پرنده‌ای كه چندين روز در داخل آشيانه باشد باوجود مراقبت‌های شديد بازهم احتمال جاسازي مواد منفجره و حتي جابجا كردن اشياي ممنوعه وجود دارد.

شناسايي مواد مخدر

دستگاه روبواسكن ايريا ابزار مناسبي براي مبارزه با قاچاق مواد مخدر به شمار می‌آید كه در هواپيماهاي شخصي  جابجا می‌شود. زيرا اين هواپیماها از فرودگاه‌هايي پرواز می‌کنند كه بازرسي استانداردي ندارند.

در موارد بسياري مشاهده‌شده است كه قاچاقچيان با استفاده از هواپيماهاي شخصي به جابجايي مقدار زيادي مواد مخدر اقدام کرده‌اند ولي هیچ‌کدام به گستردگي عمليات شخصي به نام "آمادو كارليو" نبوده  است. او را سلطان آسمان‌ها می‌نامیدند. در اوايل دهه 1990 او با استفاده از 27 فروند هواپيماي بوئينگ 7277 شخصي خود كوكائين تولیدشده دركلمبيا را به فرودگاه‌هايي در اطراف مكزيك و ایالات‌متحده منتقل می‌کرد.

در سال 2010 عمليات «پرنده برفي» به‌وسیله پليس مركزي ایالات‌متحده به راه افتاد كه به دستگيري شخصي به نام "ريكي براسكام" انجاميد. او با استفاده از هواپيماهاي جت شخصي، البته بدون اطلاع خلبانان و كاركنان  فني حدود 400 كيلوگرم مواد مخدر و 4 ميليون دلار وجه  نقد جابجا كرده بود.

در سال 2013 يك فرانسوي به نام "آلن آفللو" كه مالك  فروشگاه‌های زنجیره‌ای عينك در اروپاست، هواپيماي 12 نفرِ جت فالكن 50 خود را به شركتي به نام ترانس هليكوپتر سرويس اجاره می‌دهد. هواپيما قرار بود از پونتاكانا واقع در جمهوري دومينيكن به مقصد  پاريس به پرواز درآید ولي نيروهاي ويژه مبارزه با مواد مخدر جمهوري دومينيكن كه 7000 كيلوگرم كوكائين جاسازی‌شده در  هواپيما را كشف كرده بودند از پرواز آن جلوگيري كردند.

پنهان كردن مواد مخدر، در داخل بدنه هواپيما پيامدهاي مرگباري نيز به همراه داشته است.  برای نمونه جاسازي 173 كيلوگرم مواد مخدر در مخزن سوخت هواپيماي پایپر چروكي كه در سال 2010 هنگام پرواز از فرودگاه  توبياس بالانوس در كاستاريكا سقوط كرد، عامل اصلي سانحه بوده است.

راه‌حلی براي خطر بمب‌گذاری

درحالی‌که جلوگيري از قاچاق مواد مخدر و انسان در هواپيما يكي از بهترين كاربردهاي اين دستگاه بازرسي است. شركت سازنده كاربردهاي ديگر اين دستگاه را نيز چنين عنوان می‌کند. فرض كنيد كه احتمال بمب‌گذاری در يك هواپيما اعلام می‌شود. متخصصان خنثي كردن بمب با شك داخل و اطراف هواپيما را بازرسي می‌کنند. با استفاده از اين روش بازرسي نقاط قابل‌دسترسي يك هواپيماي متوسط مسافربري 3 تا 4 ساعت طول می‌کشد. از سوی ديگر متخصصان خنثی‌سازی و پيدا كردن بمب به‌ندرت می‌توانند به داخل مخزن سوخت يا داخل بدنه هواپيما دسترسي داشته باشند.  همين امر می‌تواند آسیب‌پذیری در برابر  بمب‌گذاری را افزايش دهد. درصورتی‌که با استفاده از اين دستگاه  تنها در عرض چند دقيقه می‌توان بازرسي را انجام داد و با دقت بالايي محل جاسازي بمب را مشخص كرد.            

فرآيند پرتونگاری

چگونه می‌توان يك هواپيما را به‌راحتی پرتونگاری كامل كرد ؟ پس از آماده كردن دستگاه در محوطه‌ای كه بايد بازرسي انجام شود، در عرض 20 دقيقه می‌توان بازرسي را آغاز کرد. یعنی در طي اين مدت، دستگاه براي پرتونگاري برپا می‌شود و خودرو كشنده برقي نيز به هواپيما متصل می‌گردد تا بتواند هواپيما را از زير بازوهای بلندي كه حاوي پرتونگار است عبور دهد. همه اين تجهيزات در خودروي اسکن‌کننده نصب‌شده‌اند كه به‌راحتی به محوطه منتقل می‌گردند.

با توجه به‌اندازه و فاصله دو نوك بال‌های هواپيما، چند پرتونگار در اطراف هواپيما مستقر می‌شوند. البته دستگاه‌های استاندارد موجود به‌راحتی می‌توانند هواپيماهاي  مسافربري بافاصله دو نوك بال تا 42 متر را پرتونگاری كنند ولي شركت می‌تواند در صورت درخواست مشتري دستگاه را براي پرتونگاری هواپيماي بزرگي چون ايرباس 380 تنظيم کند.

پس از اتصال خودروي كشنده به چرخ  جلوي هواپيما همه كاركنان بايد دست‌کم 20 متر از هواپيما فاصله بگيرند تا پرتونگار فعال گردد. سپس دستگاه كشنده با سرعت مشخصي هواپيما را از زير پرتونگار عبور می‌دهد. سپس پرتونگار تصوير واضح و شفافي  را به نمايشگر اصلي می‌فرستد كه مسئول نمايشگر می‌تواند آن را بررسي كند.

زمان انجام يك پرتونگاری كامل بستگي به‌اندازه هواپيما دارد. سرعت تقريبي آن حدود 10 تا 30 سانتی‌متر از هواپيما در هر ثانيه است. پرتوها تا عمق 270 میلی‌متری آلومينيوم نفوذ می‌کند و سیستم‌های به قطر 4/0 میلی‌متر را نشان می‌دهد. دقت و شفافيت تصوير آن‌قدر بالاست كه در پرتونگاری يك هواپيماي شخصي پايپر چروكي حتي فيلامان داخلي لامپ‌های هواپيما نيز به‌خوبی تشخيص داده می‌شود. به‌این‌ترتیب مكان جاسازي اسلحه، مواد مخدر، كالاهاي قاچاق و حتي مسافران غیرمجاز كه معمولاً در داخل محفظه چرخ‌ها يا بار هواپيما پنهان می‌شوند به‌راحتی مشخص می‌گردد. در ضمن در صورت احتمال بمب‌گذاری در داخل هواپيما با كمترين خطر در کوتاه‌ترین زمان می‌توان نسبت به بازرسي  و كشف بمب اقدام كرد. هزينه يك روبواسكن ایريا كامل نزديك  به 3 ميليون دلار است.

پژوهش‌های آينده

نتيجه همه پژوهش‌ها و آزمایش‌ها با موفقيت  چشمگيري همراه بوده است. شركت سازنده  عنوان می‌کند كه اين دستگاه با تکیه‌بر فناوری روبواسكن يك ام ساخته‌شده است. روبواسكن يك ام سابقه بسيار موفقیت‌آمیزی داشته است. در حال حاضر اين دستگاه در مرز زميني روماني فعال است و برای نمونه در يك پرتونگاری 76 هزار  پاكت سيگار جاسازی‌شده در داخل يك تانكر ويژه حمل سوخت را كشف کرد. پاکت‌های سيگار به شيوه بسيار ماهرانه‌ای جاسازی‌شده بود كه امكان پيدا كردن آن‌ها به‌وسیله دستگاه بازرسي خطي  كه در آن‌سوی مرز روماني به كار می‌رود وجود نداشت.

قاچاقچيان نيز با آگاهي از اين موضوع نسبت به جاسازي اقدام كرده بودند. در اين مورد خاص مأموران گمرك با مقايسه تصوير  جديد تانكر و تصوير قبلي، توانستند كالاي قاچاق را كشف كنند. همين كار را نيز  می‌توان به‌راحتی در بازرسي بدنه وبال‌های هواپيما انجام داد. شركت سازنده اميدوار است تا بتواند به‌زودی محصول جديد خود را در فرودگاه‌ها مستقر کند. 

مکان مناسب برای استراحت خدمه پرواز

شركت هاي هواپيمايي و سازندگان تجهيزات داخلي در پي تغييرات ويژه استراحت خدمه پروازي هستند تا  بهترین شرايط استراحت براي آنها فراهم شود. به عنوان نمونه در مكان هاي جديد استراحت از پرده هاي جدا كننده، عايق بندي هاي مناسب صدا و تجهيزات سرگرمي استفاده شده است. علاوه بر آن، خدمه پرواز به طور كامل از بخش هاي معمولي هواپيما و مسافران دور هستند. طراحان استراحتگاه خدمه پرواز سعی دارند تا اين مكان ها را در نقاطي از هواپيما جا دهند كه اجزاء ديگري آن را اشغال نكرده است. به عبارت ديگر فضاي بی استفاده هواپيما را به مكان استراحت اختصاص دهند.

شرايط اقتصادي و رقابت هاي موجود بين شركت هاي هواپيمايی آنها را وادار كرده تا از همه فضاهاي داخلی هواپيما براي در آمدزايي استفاده كنند. فضاهايي مانند جاي بار ،به همين دليل شركت هاي هواپيمايي ترجيح مي دهند تا جاي بار براي حمل بار اختصاص يابد و محل استراحت خدمه كه در بعضي از هواپيماها در اين قسمت تعبيه مي شد به قسمت ديگري منتقل گردد. پس از جاي بار، بهترين جايي كه مي توان براي استراحت خدمه اختصاص داد، بالاي سر مسافران يا زير سقف هواپيما است. انعطاف پذيري در طراحي و اجراي استراحتگاه خدمه پروازي از ديگر مواردي به شمار مي آيد كه به آن توجه مي شود. بيشتر استراحتگاه هاي جديد متحرك هستند و در پروازهاي كوتاه تري كه طبق مقررات، خدمه به استراحت احتياج ندارند، از هواپيما خارج و جاي آنها صندلي نصب مي شود (البته اگر استراحتگاه در قسمت مسافران قرار گرفته باشد). شركت هاي هواپيمايي همواره در پي سبك تر كردن وزن هواپيما هستند تا بتوانند بار بيشتري حمل كنند و مصرف سوخت كاهش يابد. به همين دليل سازندگان، تغييرات داخلي هواپيما نيز همواره با استفاده از مواد جديد و سبكتر محصولات خود را ارايه مي كنند. بعضي از استراحتگاه هاي خدمه پرواز به صندلي هاي تخت  شو مجهزند كه همانند بخش درجه يك شرايط مناسبي را براي استراحت خدمه پرواز فراهم مي آورد.

تجهیزات هتل پنج ستاره

در حال حاضرپيشرفت ها و تغييرات چشمگيري در زمينه ساخت و ارايه استراحتگاه هاي خدمه پروازي روي داده است كه همچنان ادامه دارد.  يكي از سازندگان  معتقد است، استراحتگاه جديد اين شركت مانند يك هتل پنج ستاره پرنده است. در ساخت تجهيزات جديد از نظرات 30 ميهماندار داوطلب استفاده شد ه است.

از جمله مواردي كه دستخوش تغييرات شده، رنگ و مواد مصرف شده در ساخت اين استراحتگاه ها است. به عنوان نمونه، روشنايي سقفي حذف و به ديوارها منتقل شده، با اين تغيير از تشكيل سايه جلوگيري شده و درعين حال فضا بزرگ تر ديده مي شود.

اگرچه خدمه پروازي تنها چند ساعت را در اين مكان سپري مي كنند ولي با وجود اين در خواست هايي براي بهبود شرايط ارايه كرده اند. يكي از اين موارد، كنترل درجه حرارت محيط و داشتن تجهيزات سرگرمي درحين پرواز است. در ضمن حفظ حريم شخصي نيز از جمله مواردي بود كه عنوان شده است. شركت هواپيمايي اس آ اس اسكاندیناوي براي جدا كردن حريم شخصي در  استراحتگاهها از پرده استفاده كرده كه با مخالفت ميهمانداران روبرو شد.

در آمد بيشتر

بي ايي ايرواسپيس نیز مكان استراحت جديدي ارايه كرده كه علاوه بر راحتي لازم، فضاي كمتري اشغال مي كند. صندلي تاشو اين استراحتگاه كه 16 برابر گرانش نيرو تحمل مي كند، به صفحه كنترل تهويه،سامانه سرگرمی ،چراغ مطالعه، پريز ماشين اصلاح، جاي بار ، كمربند مخصوص پرواز، تلفن داخلي و ميز تاشو مجهز است.

براي استفاده بيشتر ازفضاي داخلي جهت درآمد زايي بعضي از سازندگان تجهيزات داخلي از فضاي بالاي هواپيما استفاده مي كنند. مانند فضاي بالاي بوئينگ 777 كه جهت استراحتگاه خدمه پرواز در نظر گرفته شد است. اين فضا 4 خدمه ظرفیت دارد. در صورت استفاده از فضای فوقانی برای خدمه و اختصاص فضاي پايين به مسافران و در طي 20 سال عمر مفيد هواپيما، 5 تا 21 ميليون دلار براي شركت درآمدزايي خواهد داشت.

اگر استراحتگاه بوئينگ 200- 777 كه در وسط هواپيما قرارداشت از اين مكان به سقف هواپيما منتقل شود، فضاي مناسبي براي قراردادن صندلي هاي بيشتر فراهم خواهد شد. اين قسمت نيز به راحتي 8 خدمه را در خود جاي مي دهد. در اين صورت 16 صندلي به ظرفيت مسافران اضافه مي گردد. اگر استراحتگاه از قسمت بار هواپيما خارج شود، يك پالت با ابعاد3 در 5  متر به ظرفيت حمل بار هواپيما اضافه خواهد شد. درضمن وزن استراحتگاه جديد در بالاي هواپيما 66 درصد سبكتر از وزن استراحتگاه در پايين هواپيما است. با توجه به افزايش درآمدزايي هواپيما، هزينه اجراي استراحتگاه در بالاي هواپيما در مدت 18 ماه جبران خواهدشد.

انعطاف پذيري و كارآيي

بعضي از سازندگان به جاي ساخت يك استراحتگاه براي يك هواپيماي خاص استراحتگاه هایی ارايه مي دهند كه در انواع بيشتري از هواپيماها قابل نصب باشد. اين استراحتگاه ها شامل چند قسمت جداگانه اند كه با نصب سازه هاي نگهدارنده به راحتي در فضاي مورد نظر نصب مي شوند.

خانه هاي متحرك

براي نخستين بار استراحتگاه هايي مانند يك پالت بار در سال 2008 براي هواپيماهاي بوئينگ 767 شركت هواپيمايي اتريش ساخته شدند. اين استراحتگاه كه در قسمت بار جلوي هواپيما جاي مي گرفت در عرض 20 دقيقه در هواپيما نصب و در پروازهايي كه احتياجي به استراحت نبود از آن خارج مي شد.

اين استراحتگاه تمام تجهيزات استراحت را به همراه داشت و از طريق يك پله نامحسوس از كف هواپيما به بالاي هواپيما راه مي يافت. شركت هاي هواپيمايی خيلي زود به مزاياي اين نوع استراحتگاه ها پي بردند و سفارش هاي فراواني براي ساخت آن دريافت شد. در طي اين مدت نيز پيشرفت هايي از لحاظ ساخت، ارايه تجهيزات و مواد مصرف شده در آن صورت گرفت كه علاوه بر افزايش كارآيي از وزن آن نيز كاسته شد.

طرح هاي آينده

سازندگان تجهيزات داخل هواپيما با ارايه هواپيماهاي باريك كه تنها يك راهرو دارند ولی خدمه پرواز در مسيرهاي طولاني احتياج به استراحت دارند، با چالش هايي روبرو هستند. با افزايش برد پروازي هواپيماهاي باريك پيكر جديد و پرواز در مسيرهاي طولاني تر،شركت هاي هواپيمايي بايد درفكر تهيه مكان مناسب براي استراحت خدمه پروازي باشند. زيرا قرار دادن هواپيماي بزرگتر در مسيرهاي طولاني و كم مسافر، كه تنها به خاطر فراهم كردن استراحتگاه خدمه صورت مي گيرد صرفه اقتصادي ندارد. از اين رو شركت هاي هواپيمايي مجبور خواهند بود تا با توجه به تراكم مسافر هواپيمايي با ظرفيت مناسب را در مسيرهاي پروازي خود قرار دهند. مهندسان ساخت تجهيزات داخل هواپيما نيز درتلاشند تا باز هم بيشترين استفاده را از فضاي داخل هواپيما کنند و تجهيزات ويژه استراحت خدمه را در اين فضاها جاي دهند. با استفاده از فناوري و طرح هاي چشمگير امكان ساخت استراحتگاه هاي بهتر نيز فراهم خواهد شد. 

زیر مجموعه ها

اعضای انجمن

logos